Ovog februara omiljeni stručnjak za divlje životinje Najdžel Marvin vraća se na Viasat Nature. „Divlja Slovačka sa Najdželom Marvinom“ je dokumentarac o svetu divljine koji istražuje raznovrsne predele Slovačke i njihov zapanjujući biodiverzitet. Pratite od 11. februara u 18.10.
Najdžel Marvin putuje Karpatima i posećuje mnoge nacionalne parkove i zaštićena područja, gde su susreće sa najimpresivnijim divljim životinjama ove zemlje – od mrkih medveda i vukova do retkih evropskih kornjača i ugroženih vrsta sokola. Dokumentarac nam otkriva zašto je ova srednjoevropska nacija, koja se graniči sa pet zemalja (Poljska, Ukrajina, Mađarska, Austrija i Češka), postala jedna od vodećih destinacija na kontinentu za ljubitelje divljih predela.
Dokumentarac prikazuje uspešna svedočanstva kako je Slovačka sačuvala svoju prirodu i naglašava kako su mere zaštite pomogle da životinjske vrste da izbegnu potpuni nestanak. Marvin radi zajedno sa slovačkim prirodnjacima, fotografima divljine i zaštitarima prirode koji su posvećeni očuvanju prirodne baštine ove zemlje.
Ključne lokacije
Dvorac Bojnice – čarobni dvorac iz 12. veka u Slovačkoj, ide u prilog tvrdnji ove zemlje da ima više dvoraca po glavi stanovnika nego koja druge zemlja na svetu.
Nacionalni park Velika Fatra – dom velikog tetreba, najveće vrste tetreba na svetu (u Slovačkoj je sada ostalo manje od 700 jedinki, što je manje u odnosu na 1.400 od pre dvadeset godina).
Nacionalni park Visoke Tatre – impozantni planinski venac Slovačke sa vrhom Gerlah (2.655 m), gde žive mrki medved, mrmot, tatranska Tatra (endemska vrsta) i crni detlić.
Nacionalni park Raj – Prikazuje dramatičan kraški predeo, uključujući Hmaroški vijadukt i Dobšinsku ledenu pećinu (koja je na listi svetske baštine Uneska a nalazi se na samo 970 m nadmorske visine).
Nacionalni park Muran – Jedino mesto na svetu gde posetioci mogu stupiti u interakciju sa tekunicama (evropskim kopnenim vevericama), čije se broj jedinki popeo od svega nekoliko stotina na preko 10.000.
Dvorac Kabrad (13. vek) – jedini rezervat prirode u Slovačkoj posvećen gmizavcima, stanište zidnih guštera i smukova (najveća vrsta zmije u Slovačkoj, dužine preko 2 metra).
Dvorac Devin (iz 864. godine) – jedan od najstarijih dvoraca u Slovačkoj, sa pogledom na Dunav, gde žive kolonije raznobojnih pčelarica.
Dunavske močvare – glavna staništa ugroženih mladica (član porodice lososa dužine do 1,5 m) i evropskih kornjača.
Zanimljive činjenice o divljini
Uspesi u očuvanju vrsta
Mrki medvedi su bili gotovo izumrli tridesetih godina prošlog veka, a sada je u Slovačkoj zaštićeno oko 1.500 jedinki. Fotograf Dominik Kalata dokumentovao je porodice na šumskim čistinama, i fotografisao majke sa jednogodišnjim mladuncima (porodice ostaju zajedno oko 17 meseci) i svetle medvede. Broj stepskih sokolova porastao je sa manje od 20 jedinki 1980-ih na preko 200 danas, zahvaljujući 350 instaliranih platformi za gnežđenje i izmenama dalekovoda. A broj jedinki tekunice popeo se sa nekoliko stotina na preko 10.000 zahvaljujući merama zaštite koje je aktivista Ervin Hapl uveo u Nacionalnom parku Muran. Ovih kopnenih veverica sada je sve više na zaštićenim travnatim staništima, gde kopaju mreže svojih jazbina.
Impresivni grabljivci
U Slovačkoj živi oko 400 vukova i 200 evropskih risova, mesoždera kojima je izuzetno teško ući u trag. Evropske sove ušare kao svoj glavni plen love ježeve – redak prizor, ovekovečen na filmu možda po prvi put. Grabežljivi zrikavci – saga stepna, „lovci iz travnjaka“, mogu narasti i do 12 cm. Njihove lovačke sposobnosti su zadivljujuće – mogu da savladaju i pojedu čak i ženske bogomoljke, koristeći snažne čeljusti da preseku tvrde nesvarljive delove pre nego što pojedu njihove hranljive stomake ispunjene jajašcima.
Endemske vrste
Tatranske divokoze su posebna endemska vrsta koja živi samo na Visokim Tatrama. Ove okretne divokoze-antilope imaju rogove dugačke oko 25 centimetara, povijene pri vrhu, i izuzetno su prilagođene za život u planinama. Šareni daždevnjaci rađaju žive mladunce (20–75 larvi) a mitski se verovalo da mogu da gase vatru. Karpatski plavi puž golać naraste i do 14 cm i endemska je vrsta na Karpatima. Ovi neverovatni mekušci izlaze na površinu nakon kiše a dišu kroz otvor koji omogućava da vazduh uđe u njihov organ nalik na pluća.
Neverovatno ponašanje životinja
Evropski dabrovi pokazuju izuzetnu roditeljsku brigu i staraju se o svojim mladuncima pune dve godine. Porodice leti mogu pojesti i do 20% sopstvene mase, i hrane se isključivo biljkama – nikada ribom. Rečni rakovi (koji se nazivaju i evropskim rakovima) služe kao pokazatelji kvaliteta vode, a njihovo prisustvo u slovačkim planinskim potocima znak je da je voda izuzetno bistra i čista. A pčelarice su saradljive u odgajanju svojih mladunaca, mužjaci love insekte i dostavljaju ih ženkama, koje hrane ptiće u svojim jazbinama.
U ovom dokumentarcu Slovačka je prikazana kao jedna od vodećih evropskih destinacija za divlje životinje, naročito kada je reč o posmatranju medveda i očuvanju ptičjih vrsta.
Foto Promo
